انتظار فرج به چه معناست؟ و جایگاه آن در فرهنگ شیعه چیست؟

« انتظار» در لغت به معنای چشم داشت و چشم به راه بودن است. و در اصطلاح مهدویت به معنای چشم به راه آمدن واپسین ذخیره الهی و بر پایی حکومت عدل و قسط در سراسر گیتی آمده است.

اما « فرج» به معنای گشایش است؛ گشایشی که امید امیدواران است و به یقین تحقق پذیر است و ناامیدی در آن راه ندارد، و ممکن است که طول بکشد. و طول کشیدن تحقق مطلوب، از لوازم امیدهای بزرگ است. امیدهای کوچک به زودی تحقق پذیرند و امید، هر چه بزرگتر باشد، تحقق دیرتر و دراز مدت تری دارد. به خصوص اگر بزرگترین امیدها باشد که مقصود از فرج است. و آن گشایش برای همه خلق و سیادت عدل و داد برای همیشه، در جهان است.

نشاط و پویایی بشر در دوران زندگی فردی و اجتماعی، مرهون نعمت « امید » و « انتظار» است، و اگر انسان از حالت انتظار خارج شود و امیدی به آینده نداشته باشد، زندگی برایش مفهومی چندانی نخواهد داشت. آنچه انسان را به زندگی امیدوار و آن را جاذبه دار می سازد و نگرانی ها را برای او آسان می کند، انتظار و امید به آیندهای روشن و رشد آفرین است، که در آن به همه نیازهای روحی و جسمی او به طور کامل پاسخ داده شود. آدمی در پرتو انتظار و امید، رنج ها و گرفتاری ها را تحمل  می کند و با کشتی امید و آرزو در دریای متلاطم و طوفان زای زندگی به سیر خود ادامه می دهد.

بنابراین، اگر امید از انسان گرفته شود و انتظار از میان جامعه رخت بر بندد، ادامه زندگی برای بشر بی روح، بی معنا و بی لذت خواهد بود. این انتظار آینده روشن است که به زندگی صفا و زیبایی می بخشد و زندگی را برای آدمی لذت بخش و معنادار می کند و او را به حرکت و جنبش وا می دارد و دلش را به ادامه زندگی، علاقه مند می سازد.

شیعه با بهره­مندی از آموزه های آفتابگون و تعالی بخش اهل بیت (علیهما السلام) ، این امید و انتظار به آینده را در متعالی ترین نوع خود، فراراه انسان های آزاد اندیش و آزادی خواه قرار داده است . در اهمیت انتظار همین بس که دشمنان ، آن را مانع تسلط خود بر مسلمانان بر شمرده ا ند. میشل فوکر، کلر بریر در بحث مبارزه با تفکر مهدی باوری، ابتدا قیام امام حسین(ع) و بعد انتظار امام زمان (عج) را دو عامل پایداری شیعه معرفی می کنند .در کنفرا نس تل آویو نیز افرادی مثل برنارد لوویس ، مایکل ام جی، جنشر، برونبرگ و مارتین کرامر بر این نکته تکیه فراوان داشتند. آنان در توصیف شیعه گفته اند: « شیعیان به نام امام حسین قیام می کنند و به اسم امام زمان قیامشان را حفظ می نمایند ».

ماربین، محقق آلمانی می گوید: « از جمله مسائل اجتماعی بسیار مهمی که موجب امیدواری  و رستگاری شیعه می باشد، اعتقاد به وجود حجت عصر و انتظار ظهور است ».

پتروشفسکی، تاریخ دان و ایران شناس علوم شوروی سابق در این زمینه می نویسد: « چشم به راه مهدی بودن در عقاید عمومی مردمی که نهضت های قرن سیزدهم را در ایران بر پا داشتند،مقام بلندی را داشته است».

در انتها فرهنگ راستین انتظار به سه رکن اساسی استوار است:

1.       نارضایتی و یا قانع نبودن از وضع موجود؛

2.     امید داشتن به آینده بهتر ؛

3.     حرکت و تلاش برای گذر از وضع موجود و قرار گرفتن در وضع مطلوب.

نوشته شده توسط رضا در سه شنبه بیست و دوم مرداد 1387

لينك ثابت